Yapay zekâya neleri yazmamalısın?

Geçen bölümde yapay zekânın yanılabileceğini gördün. Şimdi güvenli kullanmayı öğreneceksin. Bu bölüm giriş seviyesinde; hiç bilmesen de takip edebilirsin.

Bu bölümde öğreneceklerin

• Hangi bilgileri yazmaman gerektiğini bilmek
• Neden dikkat edilmesi gerektiğini anlamak
• Güvenli bir örnek yazmak

Hangi bilgileri yazmamalısın?

Kişisel veri yazmamalısın. Kişisel veri, kimliğini, adresini, şifreni ya da sağlığını gösteren bilgidir. Birkaç örnek:

• Kimlik numaran
• Ev adresin ve telefon numaran
• Şifrelerin ve banka bilgilerin
• Sağlık raporların
• Başkasının özel bilgileri

OpenAI’ın yardım sayfası açık söylüyor: Sohbetlerinde hassas bilgi paylaşma [1]. Google da aynı yönde uyarıyor. İnceleme uzmanlarının görmesini ya da Google’ın hizmetlerini geliştirmek için kullanmasını istemediğin gizli bilgileri girmemeni istiyor [2].

Kısa bir kural: Bir şeyi tanımadığın birine söylemezsen, yapay zekâya da yazma.

Neden dikkat etmelisin?

Çünkü yazdıkların yalnızca ekranda kalmaz. OpenAI, konuşmaları sistemlerini geliştirmek ve içeriğin kurallara uyduğunu kontrol etmek için inceliyor [1]. Bireysel hizmetlerde içeriğini modellerini eğitmek için kullanabiliyor [1].

Google da benzer bir şey söylüyor. Sohbetlerin bir kısmı inceleme uzmanları tarafından inceleniyor [2]. Bu uzmanlar arasında Google’ın eğittiği servis sağlayıcıları da var [2].

Ekran görüntüsü: support.google.com, 26 Ekim 2026.

Sildiğin sohbet de her zaman hemen yok olmaz. Google, etkinliğini sildiğinde bile inceleme uzmanlarının daha önce incelediği sohbetlerin bir süre saklandığını yazıyor [2]. Bu yüzden en iyisi baştan yazmamak.

Ayarlardan neyi kontrol edebilirsin?

Her araçta gizlilik ayarları var. Gemini’de bunlardan biri “Etkinliği Sakla” ayarı. Bu ayar açıkken sohbetlerin Gemini Uygulamaları Etkinliği’ne kaydedilir [2].

OpenAI’da da bireysel hesapta içeriğinin eğitimde kullanılmasını kapatabilirsin [1]. Kapattıktan sonra yeni konuşmaların modelleri eğitmek için kullanılmaz [1].

Ayarların yeri ve adı zamanla değişir. Bu bilgiler Ekim 2026’da böyleydi. Ayrıntıyı ileride ayrı bir bölümde göreceğiz. Şimdilik şunu bil: ayar var, ama en güvenli yol yine de hassas bilgiyi yazmamak.

Başkalarının bilgisini yazabilir misin?

Yazmamaya çalış. Arkadaşının, ailenin ya da iş arkadaşının özel bilgisi senin değil. Onlar izin vermediyse yapay zekâya girmemelisin. Google’ın gizlilik merkezinde de “Başkalarının haklarına saygı gösterme” başlıklı bir bölüm var [2].

Çözümü kolay. İsim yerine “bir arkadaşım” ya da “bir iş arkadaşım” yaz. Telefon, adres ve benzeri ayrıntıları çıkar. Yapay zekâ yine de sana yardım edebilir.

Aynı soruyu güvenli nasıl yazarsın?

Soruyu genel bir dille yazarsın. Gerçek bilgiyi çıkarırsın. Elinde bir sağlık raporu var diyelim. Raporu yapıştırma. Bunun yerine genel soru sor.

Örnek istem:

Kolesterol testinde değerler yüksek çıkarsa ne anlama gelir? Doktora hangi soruları sormalıyım?

Bu soruda kimliğin yok. Adresin yok. Rapor da yok. Yine de işe yarar bir cevap alırsın. Cevabı sağlık tavsiyesi sayma. Ciddi konularda doktora ya da uzmana danış.

Kendin dene

Aklına gelen bir soruyu seç. İçinde kimlik, adres ya da şifre var mı, bak. Varsa onları çıkar. Soruyu genel bir dille yeniden yaz. Sonra gönder.

Örneğin “Adım ve adresim şu, bana bir şikâyet mektubu yaz” yerine “Bir şikâyet mektubu için örnek bir taslak yaz” de. Taslağa gerçek adını sonra kendin yazarsın. Böylece iş yine görülür ama kişisel bilgin yapay zekâya gitmez. Bunu alışkanlık yap. İlk günlerde zor gelir. Birkaç denemeden sonra kendiliğinden olur.

Kısaca

• Kimlik, adres, şifre ve sağlık bilgisi gibi kişisel verileri yazma.
• Sohbetlerin bir kısmı inceleniyor ya da saklanıyor olabilir.
• Sorunu kişisel bilgi olmadan, genel bir dille yeniden yazabilirsin.

Sonraki bölümde

Bir sonraki bölümde telefona resmî yapay zekâ uygulamasını nasıl kuracağını göreceksin.

Sayıyla (2026), Yapay zekâya neleri yazmamalısın?.

Sayıyla (Eğitim ve öğrenci masası, yapay zekâ destekli) (2026). "Yapay zekâya neleri yazmamalısın?". Sayıyla. https://sayiyla.com/yazilar/yapay-zeka-101-bolum-08-yapay-zekaya-neleri-yazmamalisin/ (erişim: 02.11.2026). Lisans: CC BY 4.0.